Eredienst voor het verdriet

FADO, AFGELEID VAN het Latijnse fatum, betekent zoveel als lot, of beter gezegd: het noodlot, vertaald in muziek. De vlag dekt de lading, want er is geen muzieksoort op aarde waarin melancholie en fatalisme zo worden gecultiveerd als in deze goudader van de Portugese muziek. Fado is zwelgen in 'saudade', een begrip waarvan de Portugezen volhouden dat er in geen andere taal een equivalent van bestaat.


Amália Rodrigues (1920-1999)

Keizerin van de fado

Amália da Piedade Rodrigues kwam volgens de burgerlijke stand van Lissabon op 23 juli 1920 - hoewel die datum niet zeker is, zelf hield ze het op 1 juli - ter wereld, in de Pátio Santos, dichtbij de Rossio in Lissabon, in Beira Baixa. Tot haar veertiende leefde ze bij haar grootouders. Haar vader was een joodse ondernemer zonder veel geluk in zijn zaken. Haar moeder had Spaans bloed. De familie behoorde tot de economische onderlaag van de Beira Baixa, de volksbuurt van Lissabon.


Geadopteerde zonen van het proletariaat

Bij de dood van de Anjerrevolutionairen Vasco Gonçalves (1922-2005) en Alvaro Cunhal (1913-2005).


Suriname en het lusofone model

Luis de FonsecaLuis de FonsecaSuriname is dit jaar 30 jaar onafhankelijk en is voor Nederland inmiddels een ver-van-mijn-bed-show. De tegenstelling tot de verhouding tussen Portugal en zijn voormalige koloniën in Afrika, dit jaar eveneens drie decennia op eigen benen, kon niet groter zijn. Nederland en Suriname kunnen iets opsteken van het lusofone model.


Camões en Slauerhoff

In tragiek verbonden
De Portugese dichter Camões bood Slauerhoff onder meer de inspiratie voor zijn roman ‹Het verboden rijk› en tal van gedichten. Vreemd genoeg verscheen er nooit een volledige Nederlandse vertaling van ‹Os Lusíadas›, het klassieke meesterwerk van de eenogige keizer der Portugese poëzie. Een vertaling door Arie Pos is in aantocht.

door René Zwaap

Het is niet moeilijk voor te stellen wat Jan Jacob Slauerhoff zag in de figuur van Luiz Vaz de Camões (ca 1524-1580), de Portugese dichter wiens tragische levensloop Neerlands grootste dichter aller tijden onder meer de inspiratie bracht voor zijn debuutroman Het verboden rijk en tal van gedichten.